Rachunkowość

1.    Konto – urządzenie księgowe służące do bieżącego, ciągłego i systematycznego ujmowania operacji gospodarczych.

2.    Konto księgowe to rachunek dynamiczny aktywów i pasywów, inaczej rachunek zmian majątku i źródeł jego pochodzenia.

3.    Konto ukazuje powiązanie rachunku statycznego (bilansu) z rachunkiem dynamicznym (z kontami).

4.    Układy graficzne konta:
a)    konto jednostronne (inaczej: jednostronicowe, drabinkowe, pagina jednostronna tabela),
b)     konto dwustronne (inaczej: dwustronicowe, folio, dwustronna tabela).

5.    Elementy konta księgowego:
a)    nazwa konta – określa przedmiot ewidencji,
b)    symbol cyfrowy – wynika z umiejscowienia konta w wykazie kont,
c)    dwie strony     - lewa „Debet” (Dt) lub „Winien” (Wn)
- prawa „Credit” (Ct) lub „Ma” (Ma).

6.    Elementy informacyjne występujące podczas zapisywania operacji gospodarczych na kontach:
a)    data zapisu,
b)    symbol i numer dowodu będącego podstawą zapisu,
c)    treść operacji gospodarczej,
d)    wartość operacji.

7.    Dokonanie zapisu po lewej stronie konta określa się jako:
a)    zapisanie po stronie Wn konta,
b)    zapisanie po stronie Dt konta,
c)    debetowanie konta,
d)    obciążenie konta.
e)    zapisanie w ciężar konta.

8.    Dokonanie zapisu po prawej strome konta określa się jako:
a)    zapisanie po stronie Ma konta,
b)    zapisanie po stronie Ct konta,
c)    kredytowanie konta,
d)    uznanie konta.
e)    zapisanie na dobro konta.

9.    Konto teowe (od kształtu litery T) – uproszczony schemat konta dwustronnego przystosowany do celów dydaktycznych.

10.     Wyjaśnienie pojęć:
a)    saldo początkowe (skrót Sp) – stan danego składnika aktywów lub pasywów na początek  okresu sprawozdawczego,
b)    obrót konta     - suma kwot zapisanych po jednej ze stron konta, zgodnie ze stronami konta, wyróżniamy obrót debetowy i obrót kredytowy,
c)    saldo końcowe (skrót Sk) – stan składnika na koniec okresu – jest to różnica między obrotami stron konta, przybiera nazwę tej strony po której obrót jest większy, zapisywane jest po stronie mniejszych obrotów w celu zrównoważenia stron konta.

11.    Funkcjonowanie kont bilansowych :
a)    kont aktywnych, których przedmiotem ewidencji jest składnik majątku (aktywów),
b)    kont pasywnych, których przedmiotem ewidencji jest składnik kapitału (pasywów).

12.    Zadania kont bilansowych charakteryzujących majątek i kapitały jednostki:
a)    ujęcie stanów początkowych aktywów i pasywów z bilansu początkowego,
b)    ewidencja zmian w stanach aktywów i pasywów w wyniku zaistniałych operacji gospodarczych,
c)    ustalenie stanów końcowych majątku i źródeł jego pochodzenia w celu wykazania ich w bilansie końcowym.

13.    Podstawowa zasada księgowania (ewidencjonowania) operacji gospodarczych na kontach to zasada podwójnego zapisu, która polega na tym, że każda operacja jest zapisywana:
a)    na dwóch kontach (podczas zapisu prostego),
b)    po przeciwnych stronach tych kont (zgodnie z zasadą przeciwwagi),
c)    w tej samej wartości (zgodnie z zasadą równowagi).

14.    Zasada podwójnego zapisu wynika z interpretacji operacji gospodarczych oraz z zasad funkcjonowania kont bilansowych i jest przedłużeniem bilansowej metody ujmowania majątku. Stąd wynikają następujące równości:
a)    Σ Sp debetowych wszystkich kont = Σ Sp kredytowych wszystkich kont,
b)    Σ obrotów debetowych wszystkich kont = Σ obrotów kredytowych wszystkich kont,
c)    Σ Sk debetowych wszystkich kont = Σ Sk kredytowych wszystkich kont.

Powyższe równości wykazywane są w zestawieniu obrotów i sald.
15.    Konta, na których zapisuje się operacje zgodnie z zasadą podwójnego księgowania nazywa się kontami syntetycznymi.

16.    Kontami korespondującymi lub przeciwstawnymi nazywa się konta uczestniczące w podwójnym zapisie danej operacji gospodarczej.

17.    Cykl ewidencji księgowej:
a)    sporządzenie bilansu początkowego zwanego inaczej bilansem otwarcia (w jednostce która kontynuuje działalność bilans początkowy to bilans końcowy poprzedniego okresu sprawozdawczego),
b)    otwarcie kont:
-    wpisanie nazw i symboli cyfrowych,
-    przeniesienie stanów początkowych z bilansu (jeżeli dany składnik nie występował w bilansie, konto otwieramy pierwszą operacją dotyczącą danej pozycji),
c)    ewidencja operacji gospodarczych na kontach zgodnie z zasadą podwójnego zapisu (podstawą księgowań są dowody księgowe, po wcześniejszym ich zadekretowaniu w biurze rachunkowym),
d)    sporządzenie zestawienia obrotów i sald (zwanego inaczej bilansem próbnym lub obrotówką) celach kontrolnych, informacyjnych i sprawozdawczych,
-    ustalenie obrotów debetowych i kredytowych na wszystkich kontach,
-    wpisanie nazw kont do zestawienia,
-    wpisanie obrotów do odpowiednich kolumn zestawienia,
-    zbilansowanie obrotów debetowych i kredytowych wszystkich kont przez ich zsumowanie i uzgodnienie,
-    obliczenie sald poszczególnych kont i wpisanie ich do odpowiednich kolumn zestawienia,
-    zbilansowanie sald debetowych i kredytowych wszystkich kont przez ich zsumowanie i uzgodnienie,
e)    sporządzenie bilansu końcowego na koniec okresu sprawozdawczego na podstawie bilansu próbnego,
f)    zamknięcie kont:
-    wpisanie sald końcowych,
-    uzgodnienie sum kontrolnych.

Zestawienie obrotów i sald sporządza się na koniec każdego miesiąca (art. 18 ust. 1 Ustawy o  rachunkowości). Pełna – rozwinięta – forma zestawienia obejmuje: nazwy i symbole kont, salda początkowe z bilansu otwarcia, obroty debetowe i kredytowe bieżącego miesiąca, obroty debetowe i kredytowe narastająco od początku roku, salda końcowe. Uproszczona forma zestawienia stosowana do celów dydaktycznych obejmuje: nazwy i symbole kont, obroty debetowe i kredytowe kont łącznie z saldem początkowym, salda końcowe.
Zestawienie obrotów i sald umożliwia ujawnienie błędów, które naruszają zasadę podwójne księgowania, o takich błędach świadczy brak zgodności obrotów debetowych i kredytowych oraz sald końcowych debetowych i kredytowych wszystkich kont.

18.    Błędy popełnione w ewidencji księgowej można poprawić w dwojaki sposób (art. 25 ust. 1 Ustawy o rachunkowości):
a)    przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej z zachowaniem czytelności błędne zapisu, oraz podpisanie poprawki  umieszczenie daty, poprawki muszą być dokonane jednocześnie we wszystkich księgach rachunkowych i nie mogą nastąpić po zamknięciu miesiąca,
b)    przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów, dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi,
-    zapis dodatni to tzw. „storno czarne”, które polega na dokonaniu zapisu korygującego na tych samych kontach, na których miał miejsce zapis błędny ale po przeciwnych stronach w stosunku do zapisu błędnego, storno czarne sztucznie zwiększa obroty na kontach, dlatego w praktyce rzadko jest stosowane,
-    zapis ujemny to tzw. „storno czerwone”, które polega na dokonaniu zapisu korygującego za pomocą liczb ujemnych (zapisanych w praktyce kolorem czerwonym lub ze znakiem – albo na niebiesko w ramce) na tych samych kontach, na których miał miejsce zapis błędny i po tych samych stronach kont; storno czerwone nie powoduje zniekształcenia obrotów kont.