Rachunek kosztów – proces ustalania kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na wytwarzaniu wyrobów, świadczeniu usług i wykonywaniu funkcji.
Możemy mówić o:
a) przedmiocie
Koszty prowadzenia działalności gospodarczej wymagającej wykorzystania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa i pracy ludzkiej, a więc koszty ponoszone przy wytwarzaniu wyrobów, świadczeniu usług oraz przy wykonywaniu określonych funkcji.
b) podmiocie
Jednostki gospodarcze prowadzące daną działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów lub świadczeniu usług.
Cel rachunku kosztów.
Podstawowym celem jest dostarczanie organom decyzyjnym wieloprzekrojowych doradców ekonomicznych o kosztach działalności.
Informacje te potrzebne są przy:
a) ustalaniu kosztów wytworzenia wyrobów, świadczenia usług;
b) obliczaniu uzyskanych efektów i wyników;
c) wartościowej wycenie zapasów;
d) ustalaniu cen sprzedaży produktów;
e) ocenie efektywności gospodarowania;
f) kontroli działalności
g) podejmowaniu decyzji ekonomicznych.
Rachunek kosztów pełni rolę służebną wobec procesów decyzyjnych i kontrolnych. Podstawowym zadaniem systematycznego rachunku kosztów jest generowanie informacji ekonomicznych potrzebnych do zarządzania przedsiębiorstwem. Informacje te uzyskuje się w wyniku procesów przetwarzania obejmującego procedury właściwe systemowi ekonomicznemu rachunku kosztów.
Archiwum kategorii ‘Forum’
17 marRachunek kosztów
17 marIstota i znaczenie rozrachunków
Pojęcie i klasyfikacja rozrachunków
Rozrachunki to stosunki prawne oraz prawa i obowiązki majątkowe występujące w związku z działalnością jednostki prowadzącej rachunkowość, wynikające z jej powiązań finansowych z różnymi kontrahentami, takimi jak:
odbiorcy,
dostawcy,
pracownicy,
urzędy, instytucje oraz inne osoby prawne lub fizyczne.
Powiązania finansowe jednostki z tymi kontrahentami powstają między innymi jako rezultat realizacji:
a) umów kupna – sprzedaży składników majątku, np. towarów, produktów (rozrachunki z odbiorcami i dostawcami);
b) innych umów (o zatrudnieniu pracowników, o dzieło, zlecenia, najmu, dzierżawy itp.);
c) przepisów prawnych dotyczących rozrachunków publicznoprawnych (z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i innych );
d) przepisów prawnych dotyczących rozrachunków pracownikami z tytułu wynagrodzeń za pracę i z innych tytułów.
W rezultacie tych wszystkich rozrachunków powstają należności i zobowiązania.
Termin należności zgodnie z interpretacją przedmiotową to uprawnienia jednostki zagwarantowane umową zapłaty w określonej kwocie i wyznaczonym terminie za wykonane przez nią świadczenia: rzeczy, usługi i pracy. Uprawnienie to gwarantowane jest prawem. Jednostka występuje tu jako wierzyciel mający prawo do należnej mu kwoty środków pieniężnych od dłużnika. Można, zatem określić należności jako środki pieniężne jednostki, które na określony dzień (moment) nie zostały jeszcze przez jednostkę wyegzekwowana na mocy przepisów prawnych. Należności należą do aktywów jednostki i są składnikiem majątku obrotowego. Należności są przeciwstawnym pojęciem do zobowiązań.
Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Wierzyciel ma prawo żądać od swego dłużnika zapłaty, a on ma obowiązek ten spełnić na mocy prawa. Można więc stwierdzić, iż zobowiązanie stanowi obowiązek płatnika wobec innej osoby prawnej lub fizycznej.
Jednostka jako dłużnik ma obowiązek zapłacić wierzycielowi określoną kwotę środków pieniężnych. Do momentu spłaty zobowiązanie występuje w pasywach stanowi kapitał (fundusz) obcy jednostki finansującej aktywa jednostki.
Należności bezsporne to należne kwoty środków pieniężnych zagwarantowane prawem, niekwestionowane przez dłużników, potwierdzone na dzień bilansowy na piśmie.
Należności sporne to niezapłacone przez dłużników kwoty przez nich kwestionowane, co do których odmowa zapłaty udokumentowana jest na piśmie, przestają być sporne po uprawomocnieniu się wyroku sądowego orzekającego zobowiązanie dłużnika do zapłaty należnego świadczenia na rzecz wierzyciela.
Należności wątpliwe to środki pieniężne prawnie należne, co do których istnieje zagrożenie, że nie zostaną wyegzekwowane z powodu trudności majątkowych dłużnika lub trudności z ustaleniem miejsca jego pobytu albo innych przyczyn.
Należności przedawnione to kwoty obciążające dłużników, które po upływie przewidzianego prawem terminu nie mogą być wyegzekwowane, a wierzyciel utracił prawo dochodzenia ich w drodze powództwa cywilnego.
Należności nieściągalne to kwoty należne jednostce, w tym także kwoty uprzednio orzeczone przez sąd, lecz niemożliwe do wyegzekwowania. Za nieściągalne można uznać należności jeśli zachodzi jeden z następujących powodów:
1. gdy stwierdzono, że dłużnik nie posiada majątku na zaspokojenie wierzytelności,
2. gdy dłużnika i pozostające na jego utrzymaniu osoby w rezultacie egzekucji pozbawiono minimum środków do życia,
3. gdy dłużnik zmarł, nie pozostawiając majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelności,
4. gdy istnieje prawdopodobieństwo, że koszty dochodzenia należności przekroczą jej kwotę,
5. gdy ulegną przedawnieniu, albo zajdą okoliczności czyniąc należności za bezskuteczne.
Należności umorzone to kwoty obciążające dłużników, co do których uprawniony organ jednostki podjął decyzję o zaniechaniu ich wyegzekwowania.
Zobowiązania umorzone są biuro rachunkowe to kwoty zarachowane na uznanie wierzyciela, który zrezygnował z ich dochodzenia, potwierdzając tę decyzję na piśmie.
Zobowiązania przedawnione to kwoty zarachowane w latach poprzednich na uznanie wierzycieli, których po upływie określonego prawem terminu jednostka będąca dłużnikiem może odmówić zapłaty.
17 marDzielenie i łączenie kont
1. Zdolność kont do dzielenia i łączenia to warunek racjonalnego dostosowania ilości kont do potrzeb ewidencji księgowej danej jednostki gospodarczej.
2. Celem podziału kont jest uzyskiwanie bardziej szczegółowych informacji o przedmiocie ewidencji.
3. W zależności od zakresu informacji jakie chce się uzyskać dzięki podziałowi kont księgowych wyróżnia się dwa kierunki podzielności kont:
a) poziomy,
b) pionowy.
4. W wyniku poziomego podziału konta, podziałowi podlegają zapisy debetowe i kredytowe. Konta które powstały z podziału przyjmują wszystkie funkcje konta dzielonego.
5. Wersje poziomego podziału kont:
a) wersja pierwsza polega na tym, że konto które było dzielone, przestaje funkcjonować ponieważ zostaje zastąpione kontami uzyskanymi w wyniku jego podziału (np. zamiast konta „Środki trwałe” wprowadzamy konta „Maszyny biurowe”, „Urządzenia techniczne”, „Środki transportu” itd.),
b) wersja druga polega na tym, że równocześnie funkcjonują konto dzielone i konta które powstały w wyniku podziału:
• konto dzielone funkcjonuje jako konto syntetyczne, do którego prowadzone są konta szczegółowe zwane analitycznymi,
• konta syntetyczne tworzą w praktyce księgę główną natomiast konta analityczne tworzą księgi pomocnicze,
• konta analityczne rozwijają (uszczegóławiają) obroty i salda danego konta syntetycznego,
• konta analityczne prowadzi się za pomocą zapisu powtarzanego, który polega na tym, że każda operacja zapisywana na koncie syntetycznym do którego prowadzona jest analityka zostaje powtórzona na koncie szczegółowym po tej samej stronie i w tej samej wartości,
• zapisy na kontach analitycznych dokonywane są jednostronnie wynika to z powtórzenia zapisu z konta syntetycznego,
• zapis powtarzany wiąże konta analityczne z odpowiednim kontem syntetycznym,
• konsekwencje zapisu powtarzanego:
- Σ obrotów debetowych wszystkich kont analitycznych prowadzonych do danego konta syntetycznego = obrotowi debetowemu tego konta,
- Σ obrotów kredytowych wszystkich kont analitycznych prowadzonych do danego konta syntetycznego = obrotowi kredytowemu tego konta,
- Σ sald debetowych wszystkich kont analitycznych prowadzonych do danego konta syntetycznego = saldu debetowemu tego konta,
- Σ sald kredytowych wszystkich kont analitycznych prowadzonych do danego konta syntetycznego = saldu kredytowemu tego konta,
• powyższe równości świadczą o zgodności ewidencji analitycznej z syntetyczną biuro księgowe co sprawdzane jest okresowo za pomocą zestawienia obrotów i sald kont analitycznych.